Krakowiak - opis tańca narodowego Polski

Krakowiak - opis tańca narodowego Polski
Autor Miłosz Sadowski
Miłosz Sadowski26.10.2023 | 7 min.

Opisz taniec krakowiak. Krakowiak to jeden z najbardziej rozpoznawalnych i charakterystycznych polskich tańców ludowych. Cechuje go energiczny, skoczny rytm i barwne stroje. Krakowiak wywodzi się z okolic Krakowa, skąd rozpowszechnił się na całą Polskę i stał się symbolem polskości. W artykule przybliżamy historię, choreografię i muzykę tego fascynującego tańca, a także jego rolę w kulturze i tożsamości narodowej Polaków.

Kluczowe wnioski:

  • Krakowiak ma długą historię sięgającą XVI wieku.
  • Charakteryzuje go żywiołowy, skoczny rytm i barwne stroje.
  • Jest jednym z symboli polskości i patriotyzmu.
  • Ma charakterystyczne figury i układ taneczny.
  • Często wykonywany jest przy akompaniamencie kapeli ludowej.

Krakowiak - historia polskiego tańca ludowego

Krakowiak to jeden z najstarszych i najbardziej rozpoznawalnych polskich tańców ludowych. Jego historia sięga co najmniej XVI wieku, kiedy to zaczął kształtować się w okolicach Krakowa, stąd wzięła się jego nazwa. W owym czasie taniec ten charakteryzował się dość skomplikowanymi, trudnymi do wykonania figurami. Z czasem uległ uproszczeniu, ale nadal cechował go żywiołowy, skoczny rytm i charakterystyczne podskoki, które dodawały mu energii.

W XVIII i XIX wieku krakowiak zyskał ogromną popularność i rozprzestrzenił się na tereny całej Polski. Stał się uznawany za taniec narodowy, symbol polskości. Wykonywano go podczas uroczystości patriotycznych i narodowych, aby podkreślić polski charakter tych wydarzeń. W czasach zaborów jego żywiołowy, radosny charakter dodawał otuchy zniewolonemu narodowi.

Dziś krakowiak nadal uchodzi za jeden z najważniejszych symboli polskości. Jest chętnie prezentowany przez zespoły ludowe w tradycyjnych strojach, przy akompaniamencie kapel. Choć jego popularność nieco zmalała, wciąż pozostaje ważną częścią polskiego folkloru i tożsamości narodowej.

Pochodzenie nazwy krakowiaka

Nazwa tańca wywodzi się oczywiście od Krakowa, skąd taniec ten się wywodzi. Już w XVI i XVII wieku określano go mianem „tańca krakowskiego”. Dopiero później upowszechniła się obecna nazwa „krakowiak”. Było to związane z rozszerzaniem się zasięgu tego tańca - chciano podkreślić, że pochodzi on właśnie z Krakowa i Małopolski.

Można przypuszczać, że na kształtowanie się krakowiaka wpływ miały tańce wykonywane dawniej przez polską szlachtę. Były one później naśladowane i przetwarzane przez ludność chłopską z okolic Krakowa, dzięki czemu powstał nowy, oryginalny taniec - krakowiak.

Strój i muzyka charakterystyczne dla krakowiaka

Nierozerwalnie z krakowiakiem związane są barwne, regionalne stroje, w których taniec ten jest wykonywany. Mężczyźni noszą ciemne spodnie, koszulę, kamizelkę, a także rogatywkę z pióropuszem. Kobiety występują w jaskrawych, szerokich spódnicach i haftowanych gorsetach lub kaftanach. Do tego dochodzi kwiecista chusta na ramiona i warkocz ozdobiony wstążkami.

Taniec wykonywany jest przy akompaniamencie kapeli ludowej. Typowy skład obejmuje skrzypce, klarnet, trąbkę, cymbały oraz basy. Muzyka ma żywy, skoczny rytm z wyraźnym akcentem na pierwszą dobę taktu. Tempo jest dość szybkie. Melodia opiera się na motywach ludowych z wykorzystaniem charakterystycznych ozdobników i przejaskrawień.

Barwne stroje i energiczna muzyka kapeli nadają krakowiakowi niepowtarzalny, radosny charakter.

Stroje krakowskie

Stroje krakowskie, w których tańczony jest krakowiak, należą do najbardziej rozpoznawalnych polskich strojów ludowych. Ich barwy i forma związane są z okolicami Krakowa. Dla mężczyzn charakterystyczna jest czarna czapka - rogatywka, ozdobiona kolorowym pióropuszem. Kobiece stroje wyróżniają szerokie spódnice ze zdobieniami i gorsety haftowane w kwiatowe wzory.

Figury i kroki w tańcu krakowiak

Podstawowy układ krakowiaka składa się z trzech części. Taniec rozpoczyna się od przechadzki w rytmie marsza, podczas której tancerze wykonują obroty i przepychanki. Następnie przechodzi w część środkową złożoną z różnych figur - m.in. wymijanek, obrotów, podskoków i przysiadów. Figury te powtarzają się w ustalonej kolejności. Trzecią częścią jest znów przechadzka, tym razem kończąca taniec.

Charakterystyczne dla krakowiaka są dynamiczne podskoki i obracanie się w przysiadzie. Taniec ma bardzo ekspresyjny, żywiołowy charakter. Podczas figur tancerze muszą wykazać się zwinnością, zręcznością i synchronizacją ruchów.

Przechadzka wykonywana na początku i końcu tańca w rytmie marsza
Wymijanki tancerze mijają się, wykonując skrzyżowane kroki
Obroty szybkie obroty w parach lub pojedynczo
Przysiady ruch w przysiadzie z obrotami

Nieodłącznym elementem krakowiaka są także podskoki oraz krok steblowany, polegający na uderzaniu piętami o podłoże. Dzięki temu taniec nabiera rumieńców i wigoru.

Pochodzenie i rozwój krakowiaka na przestrzeni wieków

Krakowiak - opis tańca narodowego Polski

Choć krakowiak kojarzy się przede wszystkim z folklorem górali krakowskich i podhalańskich, jego korzenie sięgają znacznie dalej. Przypuszcza się, że wpływ na jego powstanie miały dawne tańce polskiej szlachty, które z czasem przejęła i przetworzyła ludność chłopska.

Już w XVI wieku wzmiankowano o skocznym „tańcu krakowskim”. W kolejnych stuleciach ulegał on stopniowym przeobrażeniom - upraszczano trudniejsze figury, nadawano mu bardziej żywiołowego charakteru. W XVIII wieku krakowiak był już rozpowszechniony na ziemiach polskich, tańczony także przez magnaterię.

Swoją popularność zawdzięczał prostocie i energicznemu rytmowi. W XIX wieku, w czasie niewoli narodowej, stał się jednym z symboli polskości. Wykonywano go podczas manifestacji patriotycznych, aby podkreślić narodowy charakter tych wydarzeń.

Dzisiaj krakowiak nadal uchodzi za jeden z najważniejszych symboli polskości. Jest ważnym elementem folkloru, chętnie prezentowanym przez zespoły ludowe. Nie stracił nic ze swojego rumieńca i werwy, nadal rozpala serca Polaków.

Popularność krakowiaka w kulturze polskiej

Krakowiak od stuleci zajmuje ważne miejsce w polskiej kulturze. Jego popularność zaczęła wzrastać w XVIII wieku - był wówczas tańczony także na magnackich i szlacheckich dworach. W XIX wieku stał się nieodłącznym elementem manifestacji patriotycznych i wydarzeń podkreślających polskość.

W okresie niewoli narodowej krakowiak był symbolem tęsknoty za wolnością, dodawał otuchy zniewolonemu ludowi. Często pojawiał się w twórczości polskich poetów i malarzy tamtych czasów, np. w obrazach Piotra Michałowskiego.

Również współcześnie krakowiak pozostaje ważnym elementem polskiej kultury. Jest obecny w repertuarze zespołów folklorystycznych i orkiestr dętych. Pojawia się także w filmach - znany jest np. krakowiak z ekranizacji „Pan Tadeusz”. Bez wątpienia pozostaje on symbolem polskości rozpoznawalnym na całym świecie.

Krakowiak w malarstwie

Krakowiak był chętnie przedstawiany przez polskich malarzy, zwłaszcza w XIX wieku. Ukazywano poprzez niego polskość i tęsknotę za wolnością. Jednym z najbardziej znanych obrazów jest „Krakowiacy” Piotra Michałowskiego z 1865 r., przedstawiający parę tańczącą ten taniec.

Znaczenie krakowiaka jako symbolu polskości

Krakowiak od stuleci pełni rolę jednego z najważniejszych symboli polskości. Stał się utożsamiany z polskim folklorem i tradycją. Jego energiczny, skoczny rytm oddaje żywiołowy charakter Polaków. Barwne stroje nawiązują do tradycji regionu Krakowa i Podhala.

W okresie zaborów krakowiak stał się sposobem manifestowania polskości i tęsknoty za niepodległością. Był wykonywany podczas różnych narodowych uroczystości i świąt. Pełnił więc ważną rolę w podtrzymywaniu polskiej tożsamości.

Dzisiaj nadal uchodzi za jeden z najważniejszych symboli Polski, obok takich elementów jak polonez czy mazurek. Jest rozpoznawalny na całym świecie i budzi pozytywne skojarzenia z naszym krajem. Bez wątpienia na stałe wpisał się do polskiej historii i kultury.

Krakowiak jest więc nie tylko fascynującym tańcem ludowym, ale też istotnym symbolem, który przez wieki łączył Polaków i pomagał podtrzymywać poczucie narodowej wspólnoty. Do dziś wzbudza dumę i rozczula serca rodaków.

Podsumowanie

Krakowiak to jeden z najstarszych i najbardziej charakterystycznych polskich tańców ludowych. Od wieków stanowi ważny element rodzimej tradycji i kultury. Jego historia sięga co najmniej XVI wieku, kiedy to zaczął kształtować się w okolicach Krakowa. Z czasem rozszerzył swój zasięg na całą Polskę. Stał się symbolem polskości, wykonywany podczas patriotycznych manifestacji i świąt narodowych.

Krakowiak wyróżnia się żywiołowym, skocznym rytmem i charakterystycznymi, pełnymi werwy figurami tanecznymi. Towarzyszą mu barwne, regionalne stroje oraz melodyjna muzyka kapel ludowych. Dzięki energii i rumieńcowi ten taniec od wieków rozpala serca Polaków. Jest znany i rozpoznawalny na całym świecie jako symbol polskości.

Choć z biegiem czasu popularność krakowiaka nieco zmalała, wciąż stanowi on nieodłączny element polskiego folkloru. Nadal chętnie jest prezentowany przez zespoły regionalne i ludowe. Bez wątpienia na zawsze pozostanie jednym z najważniejszych symboli naszej kultury i tożsamości narodowej.

Krakowiak z pewnością zasługuje na szczególne miejsce w polskiej tradycji. Jest dowodem na bogactwo rodzimego folkloru i tętniącej w Polakach energii. Zatańczony krakowiak na zawsze pozostanie wspaniałą wizytówką Polski.

5 Podobnych Artykułów:

  1. Muzyczny sklep z instrumentami i akcesoriami | Topowe marki
  2. Stabat Mater Dolorosa - Co warto wiedzieć o tym utworze muzycznym
  3. Jakie są Instrumenty Muzyczne - Nazwy 150 Popularnych Instrumentów i Ich Rodzaje
  4. Mieczysław Karłowicz - Życiorys Polskiego Kompozytora i Etnografa
  5. FFF – Co oznacza, jak stosować, wady i zalety
tagTagi
shareUdostępnij
Autor Miłosz Sadowski
Miłosz Sadowski

Jestem dziennikarzem muzycznym będącym gitarzystą z wieloletnim doświadczeniem. Testuję i recenzuję sprzęt muzyczny - gitary, wzmacniacze, efekty. Dzielę się też praktycznymi poradami dotyczącymi nauki gry na gitarze. Moje artykuły są rzetelne i konkretne.

Oceń artykuł
rating-fill
rating-fill
rating-fill
rating-fill
rating-fill
Ocena: 5.00 Liczba głosów: 1

Komentarze (0)

email
email

Polecane artykuły