Oberek - Polski taniec ludowy | Historia, muzyka, kroki i ozdoby

Oberek - Polski taniec ludowy | Historia, muzyka, kroki i ozdoby
Autor Marcelina Głowacka
Marcelina Głowacka26.10.2023 | 6 min.

Taniec oberek to jeden z najbardziej charakterystycznych i rozpoznawalnych polskich tańców ludowych. Cechuje go szybkie tempo, skoczny rytm i wiele ozdób. Tańczony głównie w korowodach, stanowi nieodłączny element polskiej kultury ludowej. W artykule przybliżymy jego historię, muzykę, podstawowe kroki i figury. Zapraszamy do lektury, aby dowiedzieć się więcej o tym barwnym tańcu!

Kluczowe wnioski:

  • Oberek wywodzi się z tańców górali polskich i czeskich.
  • Charakteryzuje go szybkie 3/4 tempo i ozdobna melodia.
  • Podstawą są krok oberekowy i różne figury korowodowe.
  • Tancerze noszą kolorowe stroje ludowe z wstążkami i kwiatami.
  • Jest symbolem polskości, wykonywanym na festiwalach folklorystycznych.

Oberek - polski taniec ludowy

Oberek to jeden z najbardziej rozpoznawalnych i charakterystycznych polskich tańców ludowych. Cechuje go szybkie tempo, skoczny rytm oraz wiele ozdób i figur tanecznych. Jest symbolem polskości i ważnym elementem naszego folkloru.

Oberek tańczony jest przede wszystkim w korowodach - parami lub w rzędach, trzymając się za ręce. Towarzyszy mu żywa, ozdobna melodia w metrum 3/4. Tancerze noszą kolorowe, bogato zdobione stroje ludowe.

Historia oberka sięga czasów średniowiecza. Wywodzi się on z tańców pasterskich i góralskich z pogranicza polsko-czeskiego. Przez wieki ewoluował, by w XIX w. stać się symbolem polskości i walki o niepodległość.

W artykule przybliżymy obereka jako ważny element naszej kultury i tradycji. Opiszemy jego historię, charakterystyczną muzykę i rytm, podstawowe figury i kroki, a także strój i ozdoby tańczących.

Historia tańca oberek

Choć oberek kojarzy się przede wszystkim z polskim folklorem, jego geneza sięga pogranicza polsko-czeskiego. Wywodzi się z ludowych tańców pasterskich i góralskich z terenów Beskidów i Tatr. Nazwa najprawdopodobniej pochodzi od czeskiego słowa "obrtat se", oznaczającego "kręcić się".

Najstarsze wzmianki o oberku pochodzą z XV i XVI wieku. W XVI-XVIII w. tańczono go na wsiach i dworskich zabawach. W XIX wieku, w okresie zaborów, oberek stał się symbolem polskości i patriotyzmu, wykonywanym podczas manifestacji niepodległościowych.

W XX wieku oberek został włączony do repertuaru zespołów pieśni i tańca. Nadal pozostaje nieodłącznym elementem polskiej kultury ludowej, prezentowanym na festiwalach i przeglądach folklorystycznych.

Popularność w XIX wieku

W XIX stuleciu oberek zyskał niezwykłą popularność wśród wszystkich warstw społecznych, stając się jednym z symboli polskości.

Tańczono go nie tylko na wsi, ale i w salonach szlacheckich i mieszczańskich. Miał charakter patriotyczny i manifestacyjny, towarzysząc często manifestacjom niepodległościowym.

Czytaj więcej: Karol Szymanowski: Życiorys i Ciekawostki o Kompozytorze | 2023

Muzyka i rytm oberka

Oberek tańczony jest w metrum 3/4 lub 3/8, czyli na trzy doby. Charakteryzuje go bardzo szybkie tempo - nawet do 200 uderzeń na minutę. Towarzyszy mu żywa, skoczna melodia instrumentów ludowych - skrzypiec, basów, klarnecików czy cymbałów.

Melodia oberka oparta jest na synkopach - przesunięciach akcentów rytmicznych na słabsze części taktu. Daje to efekt lekkiego zawieszenia i pozwala na improwizację rytmiczną.

Oberkowi towarzyszą liczne ozdobniki i melodyjne figury, które nadają mu charakterystyczny, skoczny rytm. Dynamika i tempo muzyki pozwala tancerzom na popis umiejętności i werwy.

Instrumenty ludowe

Typowy zestaw instrumentów towarzyszących oberkowi to:

  • Skrzypce - instrument wiodący, wykonujący melodię
  • Basy - podkreślające rytm
  • Cymbały - wspierające partię rytmiczną
  • Klarnet lub fujarka - grające drugą melodię

Podstawowe kroki i figury oberka

Oberek - Polski taniec ludowy | Historia, muzyka, kroki i ozdoby

Podstawowym krokiem oberka jest krok oberekowy - lekki, podskakujący, na ugiętych nogach. Występuje solo lub w parze, z charakterystycznym przebieraniem i uderzaniem obcasami.

Oprócz kroku oberekowego występują też różne figury korowodowe - kręcenie w parach i przepychanie pod rękami, kluczenie w korowodzie w rzędzie, przerzucanie chusteczek.

Inne charakterystyczne figury to przytupywanie, klaskanie, obracanie się w miejscu oraz przyśpiewki i okrzyki, które nadają oberkowi werwy.

Krok oberekowy

Krok oberekowy wykonuje się na całej stopie z lekkim przenoszeniem ciężaru ciała z pięty na palce.

Charakterystyczne jest też uderzanie obcasami klepoczące o podłoże. nadaje to rytm i dynamikę.

Strój i charakterystyczne ozdoby

Strój do tańczenia oberka to kolorowe, bogato zdobione stroje ludowe - suknie i gorsety u kobiet, koszule, kamizelki i rogatywki u mężczyzn.

Nieodłącznym elementem są też chusty, wieńce, wstążki i kwiaty we włosach. Kolorowe akcenty - czerwone, zielone, niebieskie - dodają uroku i werwy.

Strój podkreśla energię i temperament tańca, a jego regionalne warianty nawiązują do tradycji danego regionu Polski.

Element stroju Opis
Spódnica Szeroka, kilkuwarstwowa
Stroik Kwiaty i wstążki we włosach
Buty Twardy obcas do stukania

Oberek jako dziedzictwo kultury

Oberek to nieodłączny element polskiej kultury ludowej, rozpoznawalny na całym świecie. Jest symbolem polskości, energicznie tańczonym podczas festiwali i świąt.

Przekazywany z pokolenia na pokolenie, stanowi żywe dziedzictwo kulturowe. Dzięki niemu przetrwały dawne tradycje - strój, muzyka, obrzędy.

Dbanie o folklor z oberkiem pomaga zachować naszą tożsamość i pielęgnować piękno polskiej kultury ludowej. To skarb, z którego powinniśmy być dumni.

Oberek to skoczny taniec, który łączy pokolenia Polaków i stanowi barwną wizytówkę polskiej kultury.

Podsumowanie

Oberek to jeden z najbardziej rozpoznawalnych polskich tańców ludowych. Od wieków towarzyszy nam jego skoczny rytm i barwny folklor. W artykule przyjrzeliśmy się bliżej historii i symbolice oberka, charakterystycznej dla niego muzyce oraz podstawowym krokom i figurom.

Okazuje się, że korzenie oberka sięgają tańców pasterskich z pogranicza polsko-czeskiego. W XIX wieku ten radosny taniec stał się symbolem polskości i patriotyzmu. Do dziś jest kultywowany i pielęgnowany jako żywy zabytek kultury ludowej.

Oberek odznacza się swoim werwowym, skocznym rytmem w metrum 3/4. Towarzyszy mu gra skrzypiec, basów i innych instrumentów ludowych. Podstawę stanowi charakterystyczny, podskakujący krok oberekowy i figury korowodowe.

Barwne, bogato zdobione stroje dopełniają uroku tego tańca. Oberek nadal króluje na festiwalach i przeglądach folklorystycznych, jednocząc pokolenia w rytmie polskiej tradycji.

Najczęściej zadawane pytania

Oberek wywodzi się z ludowych tańców pasterskich i góralskich z polsko-czeskiego pogranicza w Beskidach i Tatrach. Pierwsze wzmianki pochodzą z XV-XVI wieku.

Muzyka do oberka grana jest w bardzo szybkim tempie - nawet do 200 uderzeń na minutę. Metrum wynosi 3/4 lub 3/8 i ma skoczny, synkopowany rytm.

Najważniejszym krokiem jest lekki, podskakujący krok oberekowy. Występują też figury korowodowe - kręcenie w parach, kluczenie w rzędzie czy przerzucanie chusteczek.

Strój to barwne, bogato zdobione stroje ludowe z kwiatami i wstążkami. Kolorowe akcenty podkreślają werwę i temperament tańca.

Oberek nadal króluje na festiwalach i przeglądach folklorystycznych. Jest też elementem repertuaru profesjonalnych zespołów pieśni i tańca.

5 Podobnych Artykułów:

  1. Muzyczny sklep z instrumentami i akcesoriami | Topowe marki
  2. Stabat Mater Dolorosa - Co warto wiedzieć o tym utworze muzycznym
  3. Jakie są Instrumenty Muzyczne - Nazwy 150 Popularnych Instrumentów i Ich Rodzaje
  4. Mieczysław Karłowicz - Życiorys Polskiego Kompozytora i Etnografa
  5. FFF – Co oznacza, jak stosować, wady i zalety
tagTagi
shareUdostępnij
Autor Marcelina Głowacka
Marcelina Głowacka

Jestem dziennikarką muzyczną piszącą o muzyce alternatywnej. W moich artykułach opisuję koncerty niszowych zespołów, wywiady z artystami, recenzuję płyty. Mój styl jest lekki i dynamiczny. Chcę zarażać czytelników pasją do muzyki.

Oceń artykuł
rating-fill
rating-fill
rating-fill
rating-fill
rating-fill
Ocena: 0.00 Liczba głosów: 0

Komentarze (0)

email
email

Polecane artykuły