Włączasz „The Blues Brothers” i po kilku minutach orientujesz się, że obok Johna Belushiego i Dana Aykroyda pojawiają się nazwiska brzmiące jak gotowy skład festiwalu soulowego. Główne role grają Belushi jako Joliet „Jake” Blues i Aykroyd jako Elwood Blues, ale odpowiedź szybko wychodzi poza tę dwójkę, bo część muzyków gra tu samych siebie albo postacie mocno związane z muzyką. Właśnie granica między aktorem, gwiazdą estrady i członkiem zespołu sprawia, że obsada filmu jest ciekawsza niż zwykły zestaw nazwisk.
Trzy warstwy obsady tworzą jeden muzyczny spektakl
- Duet prowadzący to John Belushi i Dan Aykroyd jako Jake oraz Elwood Blues.
- Legendy soulu i bluesa pojawiają się w rolach, które łączą fabułę z występami muzycznymi.
- Zespół to prawdziwi instrumentaliści, a nie przypadkowi aktorzy udający muzyków.
- Drugoplanowe epizody Carrie Fisher, Johna Candy’ego, Franka Oza czy Stevena Spielberga łatwo przeoczyć.
John Belushi i Dan Aykroyd prowadzą film jako Jake i Elwood Blues
Cała historia zaczyna się od dwóch braci, którzy próbują zebrać dawny zespół i zdobyć pieniądze na ratowanie sierocińca. John Belushi gra Joliet „Jake’a” Bluesa, wokalistę o gwałtownym temperamencie, a Dan Aykroyd wciela się w spokojniejszego Elwooda, kierowcę i muzyka o charakterystycznym, oszczędnym poczuciu humoru.
Oficjalny opis Universal Pictures klasyfikuje produkcję jako komedię, przygodę i musical. Film trwa 2 godziny i 13 minut, więc duet ma wystarczająco dużo czasu, by zbudować relację opartą na kontraście: Jake działa impulsywnie, Elwood zachowuje kamienną twarz, a muzyka często rozładowuje ich konflikty.
Belushi daje Jake’owi energię sceniczną przypominającą występ frontmana, który zawsze chce przejąć kontrolę nad salą. Aykroyd gra odwrotnie, bardziej rytmicznie niż ekspresyjnie. W jego wykonaniu Elwood nie potrzebuje wielu słów, ponieważ charakter postaci budują okulary, nieruchoma twarz i precyzyjny ruch.
James Brown, Aretha Franklin i Ray Charles grają postacie z własnego muzycznego świata
Największe zaskoczenie przychodzi wtedy, gdy okazuje się, że muzyczne legendy nie zostały dopisane do filmu wyłącznie jako ozdobniki. James Brown gra wielebnego Cleophusa Jamesa, Ray Charles występuje jako właściciel sklepu muzycznego Ray, a Aretha Franklin wciela się w właścicielkę lokalu z jedzeniem, panią Murphy.
Pełne zestawienie ról w AFI Catalog obejmuje także Cab Callowaya jako Curtisa oraz Johna Lee Hookera jako Street Slima. Każda z tych postaci ma własny moment muzyczny, dlatego występy nie zatrzymują fabuły. Przeciwnie, pokazują, że Jake i Elwood poruszają się po świecie, w którym blues, soul i gospel są częścią codziennego języka.
Aretha Franklin dostaje scenę szczególnie zapadającą w pamięć, bo jej bohaterka nie podziwia muzycznych ambicji męża. Jej wykonanie „Think” działa jak sprzeciw, rodzinny komentarz i pełnoprawny numer koncertowy jednocześnie. James Brown wnosi do filmu religijny żar, a Ray Charles wykorzystuje autorytet właściciela sklepu, by zamienić sprzedaż instrumentu w mały pokaz sceniczny.
W drugoplanowych rolach pojawiają się także Carrie Fisher jako Mystery Woman i John Candy jako policjant Burton Mercer. Ich obecność wzmacnia komediową stronę filmu, podczas gdy muzyczne występy sławnych artystów nadają mu ciężar dokumentu o amerykańskiej kulturze popularnej.
Sześciu muzyków zespołu łatwo przeoczyć w krótkich listach obsady
Najkrótsze opisy zwykle zatrzymują się na Belushim, Aykroydzie, Franklin, Brownie i Charlesie. Tymczasem filmowa sekcja rytmiczna i dęta składa się z osób, które naprawdę znały scenę, studio oraz język rhythm and bluesa.
W składzie pojawiają się Steve „The Colonel” Cropper, Donald „Duck” Dunn, Alan „Mr. Fabulous” Rubin, „Blue” Lou Marini, Willie „Too Big” Hall, Tom „Bones” Malone oraz Matt „Guitar” Murphy. AFI odnotowuje, że sześciu muzyków z tej grupy debiutowało w filmie kinowym: Cropper, Rubin, Dunn, Marini, Hall i Matt Murphy.
Tu widać rozbieżność między skrótową prezentacją a pełnym kredytem produkcji. Lista promocyjna wymienia najgłośniejsze nazwiska, lecz pomija część instrumentalistów, mimo że bez nich sceny koncertowe nie miałyby brzmienia charakterystycznego dla filmu. Dla widza zainteresowanego muzyką ta pominięta warstwa jest równie ważna jak nazwiska aktorskie.
Swoją drogą, właśnie dlatego warto patrzeć na zespół jak na osobnego bohatera. Saksofony, trąbka, gitara, bas i perkusja nie tworzą tła dla Jake’a i Elwooda. One nadają ich podróży tempo, a w scenach koncertowych przejmują część narracji.
Wybierz nazwiska zależnie od tego, czego szukasz w filmie
Jedna lista obsady nie odpowiada wszystkim widzom w taki sam sposób. Osoba zainteresowana komedią zapamięta inne nazwiska niż ktoś, kto chce prześledzić historię soulu albo odszukać instrumentalistów odpowiedzialnych za brzmienie zespołu.
| Jeśli szukasz | Zacznij od | Co dostajesz |
|---|---|---|
| Głównych bohaterów i komediowego duetu | Johna Belushiego i Dana Aykroyda | Relację Jake’a i Elwooda oraz fabularny napęd całej historii. |
| Muzyków odpowiedzialnych za brzmienie | Steve’a Croppera, Donalda „Ducka” Dunna, Matta „Guitar” Murphy’ego i sekcję dętą | Rzetelnie zbudowany zespół, w którym instrumentaliści nie udają profesjonalistów. |
| Legend bluesa, soulu i gospel | Jamesa Browna, Arethę Franklin, Raya Charlesa, Cab Callowaya i Johna Lee Hookera | Sceny muzyczne połączone z postaciami, które mają własny charakter. |
| Ukrytych epizodów | Carrie Fisher, Johna Candy’ego, Franka Oza, Paula Reubensa, Chaki Khan, Joego Walsha i Stevena Spielberga | Krótkie występy, które często rozpoznaje się dopiero przy kolejnym seansie. |
Jeśli interesuje Cię zaplecze instrumentalne, szczególnie ciekawy jest Steve Cropper i Donald „Duck” Dunn. Recording Academy przypomina, że obaj byli członkami Booker T. & the M.G.’s, zespołu współtworzącego charakterystyczne brzmienie wytwórni Stax.
Gdy porównujesz ten film z innymi musicalami, widać zupełnie odmienny model obsady niż w klasycznej historii młodzieżowej. W obsadzie Grease aktorzy pozostają centrum opowieści, a piosenki rozwijają relacje między bohaterami. W „The Blues Brothers” część wykonawców wnosi do fabuły własną sceniczną tożsamość, przez co film przypomina jednocześnie komedię drogi i koncertowy dokument.
Wpisanie filmu do rejestru podkreśliło wagę jego muzycznej obsady
Nie chodzi wyłącznie o prestiżowe nazwiska. W 2020 roku „The Blues Brothers” trafił do National Film Registry prowadzonego przez Bibliotekę Kongresu Stanów Zjednoczonych, obok produkcji uznanych za ważne kulturowo, historycznie lub artystycznie.
W komunikacie Library of Congress film opisano jako hołd dla Chicago, muzyki soul i rhythm and bluesa, z udziałem takich legend jak Cab Calloway, Ray Charles i Aretha Franklin. Ten wybór pokazuje, że obsada działa na kilku poziomach: bawi, prowadzi fabułę i zachowuje fragment historii amerykańskiej muzyki popularnej.
Dzięki temu łatwiej zrozumieć, dlaczego produkcja wciąż działa na słuchaczy, którzy niekoniecznie szukają klasycznej komedii. Pamięć o scenach muzycznych buduje się podobnie jak przy utworach, które zostają z odbiorcą na długo po seansie. Jeśli interesuje Cię ten mechanizm, dobrym uzupełnieniem są piosenki z bajek analizowane pod kątem melodii i emocji.
Od którego nazwiska zacząć seans
Gdybym wybierała jeden punkt wejścia, postawiłabym na duet Belushi-Aykroyd, a później zwróciłabym uwagę na muzyków stojących za ich sceną. Wtedy szybko widać, że siła filmu nie wynika z samej liczby sławnych osób, lecz z tego, że każda z nich wnosi własny rytm, głos albo sposób bycia na scenie.
Najpełniejszy obraz obsady powstaje więc dopiero po połączeniu trzech perspektyw: historii Jake’a i Elwooda, występów legend soulu oraz pracy prawdziwego zespołu. Właśnie ta mieszanka sprawia, że „The Blues Brothers” nadal brzmi jak film, który można oglądać oczami, ale zapamiętuje się go przede wszystkim uszami.